[Việt Nam] Bò hoang phố cổ - Uông Triều

Tranh siêu thực, tranh sơn mài và điêu khắc bong hình.



“Khi nói với ai, là đem cái người ta đã biết làm thí dụ với cái người ta chưa biết, để khiến người ta biết.” (Huệ Tử - Cổ học tinh hoa)

Tôi biết tới Uông Triều từ tiểu thuyết “Tưởng tượng và dấu vết”, một tiểu thuyết siêu thực và ấn tượng. Rồi tới “Hà Nội, quán xá phố phường” tôi thấy anh rất khác, lạ mà quen, quen mà lạ. Chọn viết về Hà Nội, tôi thấy anh đã chọn con đường mạo hiểm, bởi Hà Nội một đề tài đã quá quen thuộc, biết bao thế hệ văn nghệ sĩ đã chui rúc vào từng ngóc ngách xó xỉnh của Thủ Đô, đeo kính lúp để mong tìm thấy những nét đẹp đang bị ẩn rất sâu, cũng đã có quá nhiều trước tác đỉnh cao, tìm ra điều mới mẻ hẳn thực rất khó.

Đọc “Bò hoang phố cổ”, tập truyện ngắn của Uông Triều, gây cho tôi cảm xúc như gộp cả hai tác phẩm kể trên lại, mạo hiểm khi khai thác đề tài khó, sáng tạo trong thể hiện, siêu thực và cực kỳ ấn tượng.

Uông Triều không viết về hội họa và điêu khắc, tuy nhiên khi phục dựng lại các truyện ngắn của anh bằng trí tưởng tượng, tôi nhận thấy chúng giống như các tác phẩm mỹ thuật, vì vậy tôi mạo muội sắp xếp lại các tác phẩm của anh vào ba nhóm:

TRANH SIÊU THỰC. Gồm các truyện: Trong đám tang của mình; Giấc mơ của ông già và cô gái trẻ; Nhân cẩu; Một ngày không đẹp trời.

Đặc điểm của tranh siêu thực là gợi tả và khó hiểu, cảm xúc khi xem tranh. Hiểu biết về nội dung tranh thay đổi theo thời gian, cảm xúc hiện tại và trải nghiệm sống của người quan sát. Đối tượng trong tranh siêu thực thường khó nắm bắt, như các nhân vật của Uông Triều đều không có tên. Đó có thể là Bồ, Phó, Vô Hình vv... tuy được viết hoa nhưng chắc chắn không phải một cái tên cụ thể, và vì vậy họ cũng không phải là một con người cụ thể nào mà họ có thể là bất kỳ ai trong số các bạn đọc đang dõi theo từng con chữ. Các nhân vật, nếu minh họa, tôi sẽ vẽ những khuôn mặt ô van không có mắt mũi, để trống, thêm vài nét gạch chéo song song để tạo hiệu ứng của một mặt phẳng bóng. Một tấm gương, để bạn đọc nhìn vào.

TRANH SƠN MÀI.

Gồm các truyện: Nước mắt sông Cầm; Giấc mộng Huyền Chân; Kiếm sắc và hoa đào; Đôi mắt Đông Hoàng; Đêm cuối cùng ở Ngọa Vân.

Bạn đọc nhân ra ngay, toàn truyện về đề tài lịch sử, đặc sản của Uông Triều.

Tranh sơn mài bản thân nó hội tụ đủ Ngũ hành, bản thân nó chứa đựng những mâu thuẫn tiềm tàng, bởi, người nghệ sĩ khi thực hiện, chăm chú, tỉ mỉ, phối kết rất nhiều nguyên tố (sơn, vàng, bạc, vỏ trứng vv...) để đưa vào tranh. Nghiêm cẩn, kỷ luật là thế nhưng hình ảnh thực sự sẽ xuất hiện trên tranh chỉ thực sự thành hình sau kỹ thuật mài, đôi khi vượt xa ý đồ ban đầu của người nghệ sĩ. Tranh sơn mài quyến rũ chính bởi cái ngẫu nhiên, khó nắm bắt đó. Đặc điểm nổi bật nữa của tranh sơn mài là màu sắc rực rỡ, hình khối đặc tả. Các truyện ngắn của Uông Triều cũng vậy, không có nét lãng đãng bâng khuâng, không có cảm xúc rười rượi buồn. Những khoảnh khắc anh đặc tả, khi Phạm Nhan quỳ bên sông Cầm, khi Huyền Trân bước lên đài lửa, khi Lê Chân múa kiếm trong vườn đào, khi Phật Hoàng viên tịch, tất cả, táo bạo, đậm nét, mãnh liệt, dữ dội như các mảng đỏ chói, vàng rực của tranh sơn mài.

ĐIÊU KHẮC BONG HÌNH

Gồm các truyện: Bò hoang phố cổ; Nước mắt rồng thiêng.

Nói dễ hiểu thì điêu khắc gỗ thông thường, hình ảnh hiện bề mặt chỉ là 2,5D, nhưng trong kỹ thuật bong hình, hình ảnh được 3D hoàn toàn. Phần vẫn gắn vào tấn gỗ là phần nền, phần 3D nổi hẳn lên, như thoát khỏi tác phẩm, sống động, ảo mà thực, thực mà ảo. Cảm xúc khi ngắm các tác phẩm điêu khắc bong hình luôn là đẹp, sống động nhưng vẫn còn kiềm tỏa bởi tuy 3D một phần, nhưng phần còn lại của đối tượng vẫn đang bị dính vào bề mặt phẳng tác phẩm. Bạn đọc hãy tự khám phá con bò và đôi rồng của Uông Triều để xem chúng có “bong hình” như tôi đã cảm nhận không nhé.

Ngăn sách đọc lại nhiều lần của tôi đã có thêm một cuốn mới, tập truyện ngắn “Bò hoang phố cổ” của Uông Triều.


Đặng Xuân Lương


Thủ Thư chú thích: Tác phầm này cũng nằm trong Top 10 cuốn sách ấn tượng năm 2019 của chính tác giả.


Chia sẻ về những cuốn sách ấn tượng của bạn ngay hôm nay tại: https://www.bookshop.vn/newsfeed

bookshop-fahasa.jpg
bookshop-tiki.jpg

35 Lê Văn Chí street

Linh Trung, Thủ Đức, TPHCM

info@bookshop.vn

Connect with us
SUBSCRIBE

Copyright © 2019 Bookshop. All rights reserved.

  • Black Facebook Icon
  • Black YouTube Icon
  • Black Instagram Icon
  • Black Twitter Icon