Triết học Khái lược những tư tưởng lớn

Nghe kể rằng, học sinh Pháp thi tú tài (kiểu như tốt nghiệp cấp 3), thì Triết là môn bắt buộc.



Cớ làm sao, ở họ, Triết học là môn bắt buộc, còn ở ta môn Triết trước mặt thầy cô thì được “suy tôn” là khoa học của các khoa học, còn trong các cuộc vui chuyện với nhau của sinh viên, nó bỗng biến thành một thứ nghệ thuật gây mê đầy hiệu quả và tinh tế :v


Cứ nói đến Triết là các bạn học sinh ta tự động gắn vào mấy chữ “Mác - Lê nin”, như thể 2 cái tên ấy là cả một bầu trời triết học. Mấy bạn học Luật chắc sẽ biết thêm vài cái tên khác, kiểu Rousseau, Montesquieu… Mấy bạn học Kinh tế thì chắc biết Adam Smith. Học Xã hội học thì biết thêm Hegel… Nghĩa là nếu không phải người học/nghiên cứu Triết học, có lẽ phần nhiều học sinh/sinh viên (và nhiều người khác) khi nói về Triết học sẽ chỉ biết vỏn vẹn mấy chữ “Mác - Lê nin”.


Còn người nào tuy không học nhưng có hứng thú thì sẽ tìm hiểu được rời rạc thông qua một số sách triết học chính trị, triết học hiện sinh, triết học phương Đông (Lão Tử, Khổng Tử…), văn học… bắt đầu xuất hiện nhiều dần lên qua thời gian, nhưng không có hệ thống.


Quyển sách này (Triết học - Khái lược những tư tưởng lớn) giống như một bản tóm tắt về Triết học, do nhiều chuyên gia thực hiện: Nó chia lịch sử Triết học thành 6 phần: Thế giới cổ đại, Thế giới thời Trung Cổ, Phục Hưng và thời đại lí tính, Thời kì Cách mạng, Thế giới hiện đại, và Triết học đương đại. Ở đầu mỗi phần có một timeline thể hiện các mốc thời gian chính (sự kiện lịch sử, sự kiện khoa học… đại loại những sự việc/biến cố lớn đã gây ảnh hưởng đến lịch sử và triết học), và phần giới thiệu chung. Rồi lần lượt đến các tư tưởng triết học lớn của từng thời kỳ.


Mỗi tư tưởng lớn được sơ đồ hóa gọn ghẽ trong khoảng 1/4 trang, hơn kém chút xíu, mở đầu bao giờ cũng có một ô trình bày bối cảnh ra đời của tư tưởng đó (trước đó đã có gì, sau đó sẽ có gì - cái tác động vào và cái bị tác động), tư tưởng này thuộc trường phái nào. Cuối mỗi phần là một ô tóm gọn về tiểu sử và tác phẩm chính của vị triết gia đã đúc kết nên triết lý/phương pháp/kết luận được giới thiệu.


Phần nội dung của từng idea (tư tưởng) được trình bày theo kiểu kể chuyện hơn là những lý thuyết được diễn ngôn phức tạp. Những triết gia đã (bằng triết thuyết của mình) gây ảnh hưởng đến cả một thời đại, hay cả lịch sử nhân loại, hoặc lịch sử triết học, như Đức Phật, Khổng Tử, Socrates, Plato, Aristotle, Thomas Aquinas, Niccolo Machievelli, J.J Rousseau, Adam Smith, I. Kant, K. Marx (vâng, “Mác” quen thuộc của chúng ta đây rồi), L.Wittgenstein, Karl Popper… sẽ “chiếm dung lượng” lớn hơn, khoảng 4, 6, hoặc 8 trang, còn lại đa phần là 2 trang, hoặc thậm chí 1 trang. Nhiều hình minh họa và in màu trên giấy bóng khá dày (cái này công nhận sách đẹp, nhưng với đứa 4 mắt chuyên ngồi đọc dưới ánh đèn vàng như mình thì nó hơi bóng. Có thể cái bàn của mình bị cao).


Các tư tưởng triết học phương Tây và phương Đông cùng xuất hiện trong một cuốn sách, thông qua cách nhìn của những người phương Tây, được trình bày khoa học và khá dí dỏm với một hệ thống hình vẽ, sơ đồ, và chân dung các vị triết gia đang nhìn chúng ta cười âu yếm (hoặc lườm cháy mặt – nghĩ sao tư tưởng người ta theo đuổi một đời, mình học vẹt học ẩu rồi kêu “gây mê” :v)


Thế thì, tại sao lại là cuốn sách này mà không phải bất cứ cuốn nào khác về triết học?


Vì nó đủ hệ thống, đủ khái quát, cũng đủ chi tiết cho một người muốn tìm hiểu cơ bản về Triết học. Trên hết, nó không CHÁN như mình vẫn mặc định khi nghĩ về Triết. Và nó khá đẹp, phải nói là một cuốn sách hướng đến làm vừa lòng người đọc trên nhiều phương diện, từ nội dung đến hình thức, tạo được sự hấp dẫn khiến người ta muốn đọc tiếp.


Cuối cùng, triết học là cái chi chi?


Xin trích ngay câu thứ 2 của lời giới thiệu: “Triết học là thứ ai cũng có thể làm khi họ không phải bận rộn xoay xở với công việc thường nhật và có thời gian để suy ngẫm về cuộc đời và thế giới. Con người chúng ta về bản chất là những sinh vật tò mò, ta không thể thôi băn khoăn về thế giới quanh mình và vị trí bản thân trong thế giới đó. Ta được ban cho một trí năng mạnh mẽ, giúp ta suy luận cũng như tự vấn. Dù có nhận ra hay không, mỗi khi lập luận chính là lúc ta đang suy nghĩ theo lối triết học”.


Giản dị vậy đó. Đọc, có khi chỉ đơn giản để biết ngày xưa người ta suy nghĩ thế nào, và tại sao ta lại có lối suy nghĩ của ta ngày nay.


Nguyễn Thị Thùy Chi

bookshop-fahasa.jpg
bookshop-tiki.jpg

35 Lê Văn Chí street

Linh Trung, Thủ Đức, TPHCM

info@bookshop.vn

Connect with us
SUBSCRIBE

Copyright © 2019 Bookshop. All rights reserved.

  • Black Facebook Icon
  • Black YouTube Icon
  • Black Instagram Icon
  • Black Twitter Icon