Tết đoàn viên - Nguyễn Quang Thiều

Thể loại: Tản văn về Tết cổ truyền VN. Mức độ ưa thích: 8/10



“0 giờ 30 phút, đường Nguyễn Văn Trỗi (quận Phú Nhuận) thưa dần xe cộ. Bỗng một người đàn ông chở con nhỏ lại gần người phụ nữ đang quét rác ven đường. Đứa bé xuống xe, cúi đầu, chắp hai tay, miệng nói: ‘Con lì xì cô ạ’. Người lao công bịt khẩu trang, mắt ngơ ngác, chưa kịp nói cảm ơn thì hai cha con vội phóng xe, đi mất. Trên đường, chỉ còn bóng người phụ nữ cầm chổi trẻ, với bao lì xì trong bàn tay”.


Từ nhỏ đến giờ, tuy người nhà luôn mua hầu như đầy đủ các ấn phẩm báo Xuân nhưng mình ít khi đọc các loại sách báo dịp Tết, lần này được người bạn phương xa tặng cuốn Tết Đoàn Viên, bìa sách đẹp + sự tò mò thôi thúc mình đọc thử và bị “dính chặt” vào cuốn này suốt mấy ngày. Sách được chia thành bốn phần là “Phong vị Tết”, “Tết trong tôi là…”, “Tết đoàn viên” và “Vĩ thanh”, mỗi phần gồm nhiều bài viết nên để tăng thêm phần thú vị, mình quyết định đọc ngược từ sau ra trước!


Đoạn trích đầu review thuộc bài viết “Người dọn rác” của nhà báo Thanh Nguyễn, một trong những bài viết đã để lại ấn tượng và cảm xúc sâu lắng cho mình. Qua bài viết ấy, mình mới biết 60% lượng chất thải của Sài Gòn do những người thu gom rác độc lập (tức là tư nhân) thu gom, phân loại và xử lý; 40% còn lại do công nhân vệ sinh môi trường chính quy xử lý. Công việc dơ bẩn, vất vả, nguy hiểm và thu nhập thấp nhưng không hề có chế độ bảo hộ lao động và bảo hiểm y tế nào, một năm cũng chỉ được nghỉ 1~2 ngày vì nếu nghỉ Tết lâu thì rác sẽ chất đống trên đường phố. Đọc thì biết và ưu tư nhưng một người vô danh như mình e rằng sẽ không thể cải thiện được điều gì.


Bài viết “Ngày trở về” hé mở cho người đọc một đoạn thời gian khó khăn trong đời một người chuyển giới khi buộc phải rời bỏ gia đình, đến nơi đất khách quê người để kiếm sống. Bài “Món phở ở Birmingham” kể về buổi đón Giao Thừa ở Anh với nồi phở gà tự nấu dở tệ do không rành bếp núc và không tìm được đủ nguyên liệu nấu phở, đọc mà thấy tội nghiệp, trong khi ở VN quán phở nhiều khi còn bị ế. Bài “Hương vị Tết ông ngoại” của Hoàng Anh Tuấn khiến mình trầm trồ mãi về khả năng viết lách lôi cuốn của tác giả và khả năng làm bếp ngon lành của ông ngoại tác giả. Món không thể thiếu trong dịp Tết của ông ngoại là giò xào (giò thủ), kẹo lạc và bánh khảo. Mình đọc bài viết này hai lần và rất muốn nếm thử những món ăn hấp dẫn được miêu tả tài tình trong bài viết.


Bài “Ăn Tết với người Tây Nguyên” và “Tết Tày có gì khác?” khiến mình nảy sinh ý tưởng đi du lịch dịp Tết cùng người yêu, lên vùng cao ngắm nhìn phong cảnh hữu tình hùng vỹ, cùng uống rượu ngô nồng nàn cháy cổ và ăn thử lạp xưởng của người Tày. Còn bài “Ăn Tết kiểu Huế” của nhà báo Minh Tự sẽ đem đến cho người đọc rất nhiều kiến thức về Tết Huế, về lý do vì sao người Huế cúng kiếng từ đầu tháng Chạp đến tận ngày Rằm tháng Giêng, có khi còn cúng ba lần/ngày, về việc tại sao Huế được gọi là “đất thần kinh”. Bài viết không dài, thật sự thú vị và phải đọc nhiều lần mới tạm nhớ nổi.


Xuyên suốt cuốn Tết Đoàn Viên là những bài viết của / về mọi tầng lớp, giai cấp, quốc tịch, ngành nghề; có bài viết của người mẹ đơn thân dành cho đứa con nhỏ, có bài viết về cái Tết nơi biển đảo xa xôi, có cả bài viết của người nước ngoài làm việc tại VN... Ai cũng có thể bắt gặp chính mình trong quyển Tết Đoàn Viên. Một số tác giả trong sách bằng tuổi mình, thật ngưỡng mộ vì họ có thể viết hay đến vậy. Tuy lớn lên ở Sài Gòn và đã trải qua nhiều cái Tết nhưng khi đọc về Tết với những góc nhìn của người khác, mình như ngộ ra nhiều điều vừa quen thuộc vừa mới mẻ, và không thiếu phần ngọt ngào trữ tình.


Chỉ cần đọc phần “Lời mở” của ban biên tập và “Lời giới thiệu” của nhà văn Nguyễn Quang Thiều, người đọc liền cảm nhận được sự cuốn hút và chất trang trọng của quyển Tết Đoàn Viên. Qua “Lời mở” của ban biên tập, mình biết được rằng quyển sách này là một ấn phẩm kết hợp giữa Sách Chơi Xuân, Sách Xem Tết và Báo Xuân, rất thích hợp để đọc trước – trong dịp Tết. Vì được minh họa bởi những họa sĩ tên tuổi nên tranh ảnh trong sách đẹp đẽ tươi sáng, chứa đựng đầy đủ các yếu tố xưa và nay của Tết Việt. Chỉ cần nhìn bìa sách là thấy ngay không khí Tết. Phần in ấn và trình bày cũng hoàn hảo, dù gấp sách lại hoặc chỉ cần mở ra một trang nào đó cũng có thể biến cuốn này thành một vật trang trí thích hợp trong những ngày Xuân.


Đối với một số quốc gia khác, Giáng Sinh là dịp để về nhà, để đoàn tụ, nhưng đối với Việt Nam thì Tết Âm Lịch mới là thời điểm đoàn viên. Tuy vậy, cùng với sự thay đổi của thời cuộc và tư tưởng, có nhiều người muốn đi xa vào dịp Tết để được đổi gió, để mở rộng tầm mắt, nhìn thấy những chân trời mới. Sự khác biệt về tư tưởng giữa lớp tiền bối và lớp hậu bối có lẽ cũng đem đến một ít nỗi buồn trong dịp cuối năm và đầu năm. Riêng mình, vì ít có dịp đi xa nên mình đồng tình với ý tưởng đi xa vào dịp Tết. Thế nhưng, dù là ngày lễ hoặc ngày thường, mình cho rằng chỉ cần có thể thường xuyên gặp gỡ trò chuyện với người mình yêu thích thì cuộc sống cũng phần nào trở nên thi vị hơn rồi, vì nơi mà con người luôn muốn ở chính là nơi có người họ thương. Ngày Tết hay ngày lễ cũng chỉ là chất xúc tác để các mối quan hệ gắn bó hơn thôi.


Camellia Phoenix

(Sea, 4-1-2020)

8 views
bookshop-fahasa.jpg
bookshop-tiki.jpg

35 Lê Văn Chí street

Linh Trung, Thủ Đức, TPHCM

info@bookshop.vn

Connect with us
SUBSCRIBE

Copyright © 2019 Bookshop. All rights reserved.

  • Black Facebook Icon
  • Black YouTube Icon
  • Black Instagram Icon
  • Black Twitter Icon