Không Nhà - Tommy Orange - Đặng Xuân Lương viết

“Không nhà” là một tác phẩm hay.


Cụ thể hơn...


“Không nhà” là một tác phẩm đậm chất hiện thực và mang tính thời sự.


Cụ thể hơn nữa...


“Không nhà” là một tác phẩm gây shock và gây ám ảnh lâu dài.


Cụ thể hơn nữa nữa...


“Không nhà” là một tác phẩm không hề dễ đọc.


Để bạn đọc dễ hình dung về tác phẩm tôi xin bạn hãy chậm lại 1 phút để ngắm bức tranh chân dung một người Indian tôi đăng dưới bài viết.


(Một phút đang trôi qua)



Đây là một bức chân dung đẹp, điều đặc biệt là nó được tạo thành từ vô số mảnh ghép. A! Trò chơi ghép hình zig zag quen thuộc đây mà! Hẳn bạn cũng đã từng chơi trò này. Việc đọc “Không nhà” giống như việc bạn đang ghép một bức hình zig zag lớn vậy, để được chiêm ngưỡng bức tranh tổng thể, bạn buộc phải kiên nhẫn ghép đến mảnh ghép cuối cùng.


“Không nhà” có rất nhiều nhân vật với nhiều mẩu chuyện về quá khứ và hiện tại được kể đan xen. Không có sự phân biệt nhân vật chính và nhân vật phụ, tất cả các nhân vật cùng góp những mẩu chuyện riêng, rời rạc của mình để hợp thành tác phẩm.


Mỗi nhân vật là một mảnh ghép trong trò chơi zig zag lớn. Khi bạn đọc những mẩu chuyện đầu tiên, cảm giác của bạn sẽ rất hoang mang, y như khi bạn cầm lên những mảnh zig zag đầu tiên. Bạn thấy chúng rời rạc, bạn có gắng ghi nhớ các chi tiết về đường nét, màu sắc để tìm sự kết nối giữa các mảnh ghép đó với nhau (nhưng vô ích). Là một người chơi non tay, cảm giác rời rạc, mơ hồ đó sẽ đánh gục bạn, khiến bạn không muốn tiếp tục trò chơi. Nhưng là một người chơi giàu kinh nghiệm bạn hiểu ngay ra vấn đề là quá ít mảnh ghép thì sẽ không có đủ gợi ý, phải tìm kiếm thêm nữa. Vì vậy, bạn không ngừng tiếp tục thưởng thức tác phẩm một cách hăng say và... những kết nối bắt đầu xuất hiện. Đường cong của mảnh này bắt đầu ăn khớp với đường cong của mảnh kia. Màu sắc của mảnh này hòa hợp với màu sắc của mảnh khác. Bức tranh đẹp đang dần hiện ra, đền đáp xứng đáng cho bao công sức, sự kiên trì và lao động nghiêm túc của bạn.


Bức tranh đó vốn là một phần không thể chối bỏ của thế giới hiện tại nhưng bằng cách này hay cách khác, người ta, những kẻ tự coi mình là vượt trội, những kẻ tự nhận mình là văn minh, những kẻ xâm lược tàn bạo, dã man giơ cao ngọn cờ chinh phục Tân Thế Giới đã cố bôi xóa lịch sử để phủ nhận sự thực. Bức tranh đó mô tả số phận những người Indian bản địa bơ vơ, lạc lõng, khủng hoảng ngay trên mảnh đất quê hương, ngay trong xã hội hiện đại.



"Ta phải biết về lịch sử của dân tộc mình. Tất cả những gì họ đã làm đã khiến ta ở đây ngày hôm nay. Loài gấu bọn em, hay người Indian như chị, chúng ta đã trải qua rất nhiều. Họ đã cố giết chúng ta. Nhưng sau đó khi họ kể lại lịch sử, họ lèo lái để nó giống như một cuộc phiêu lưu anh hùng xuyên qua khu rừng vắng. Những chú gấu và người da đỏ ở khắp mọi nơi. Chị ơi, họ cắt họng tất cả chúng ta."


Tác giả Tommy Orange là một người Indian bản địa, qua từng trang sách, dưới góc nhìn của từng nhân vật, tại nhiều thời điểm khác nhau trong quá khứ và trong hiện tại, bằng giọng văn đơn giản, cao trào cảm xúc trong tác phẩm của anh cứ từ từ được kéo căng lên, chậm rãi mà khiến người đọc áp lực như đang đang nhìn một cơn bão đang tới hay như đang bị mũi khoan cảm xúc kêu ro ro ngay bên tai mình.



“Nếu bạn may mắn được sinh ra trong một gia đình mà có tổ tiên được hưởng lợi ích trực tiếp từ nạn diệt chủng, nạn nô lệ, có thể bạn nghĩ rằng biết càng ít nghĩa là bạn càng vô tội, đó là động cơ để không tìm hiểu sự thật, để không nhìn quá sâu, hay đến gần con hổ đang ngủ. Đừng nghĩ xa hơn tên họ của mình. Nhưng nếu bạn lần theo nó và trở lại với quá khứ, bạn có thể tìm thấy một con đường lát vàng, hoặc đầy cạm bẫy.”


Ngay từ đầu bài viết tôi đã đánh giá “Không nhà” là một tác phẩm hay và khó bởi cấu trúc đặc biệt của nó. “Nhưng không sao, bởi vì tiêu chí quan trọng để đánh giá một bộ phim của Dene là tính thẩm mỹ phong phú, mang lại trải nghiệm thị giác ấn tượng, để khi nó kết thúc bạn sẽ không hẳn là thấy nhẹ nhõm vì đã xem xong mà muốn bộ phim kéo dài thêm nữa.”


Tôi cam đoan khi đọc tới trang cuối của tác phẩm, bạn sẽ muốn tác phẩm kéo dài thêm nữa.


Đặng Xuân Lương

bookshop-fahasa.jpg
bookshop-tiki.jpg

35 Lê Văn Chí street

Linh Trung, Thủ Đức, TPHCM

info@bookshop.vn

Connect with us
SUBSCRIBE

Copyright © 2019 Bookshop. All rights reserved.

  • Black Facebook Icon
  • Black YouTube Icon
  • Black Instagram Icon
  • Black Twitter Icon