Bức Tranh Dorian Gray - Oscar Wilde

“Bức tranh Dorian Gray” của Oscar Wilde là một tiểu thuyết viết về cái đẹp, cái đẹp 2 trong 1, thứ nhất là một bức tranh đẹp hoàn mỹ mà nhân vật trong tranh sống động như người thật, thứ 2 chính là chủ thể của nhân vật trong tranh, chàng trai trẻ Dorian Gray.



Dorian Gray đẹp lắm, bất kỳ ai khi nhìn thấy cậu lần đầu cũng đều bị mê hoặc bởi vẻ đẹp đó:


“Cậu thực sự là cực kỳ đẹp trai, với đôi môi đỏ thắm uốn cong tuyệt mỹ, cặp mắt xanh lam ngay thật, mái tóc quăn vàng óng. Có gì đó trên mặt cậu khiến người ta tin cậu ngay lập tức. Mọi vô tư xuân thì đều ở đó, cũng như mọi sự thuần khiết thiết tha xuân thì. Người ta cảm thấy rằng cậu đã giữ được mình không vương chút bụi trần.” Dorian Gray đẹp hoàn mĩ.
“Hoàn mĩ sinh ra để người đời tôn thờ và ngưỡng mộ, chứ không phải để yêu.” (Trích truyện tranh Phong Vân của tác giả Mã Vinh Thành)

Bởi sự tôn thờ và ngưỡng mộ không hề che giấu của họa sĩ tài năng Basil Hallward, Dorian Gray sớm nhận thức vẻ đẹp phi thực mà mình sở hữu và bởi cuộc luận đàm đầy rẫy các “triết lý 3 xu” với huân tước Henry Wotton mà Dorian Gray nhận thức được sự bào mòn đáng sợ của thời gian với tuổi xuân và cái đẹp, điều đó khiến cậu đau buốt nhói khi nhìn vào bức tranh của chính mình, tấm gương phản chiếu của chính mình, một Dorian Gray khác cũng đẹp như một vị thần nhưng lại ở bên rìa thời gian, mãi mãi đóng băng vẻ đẹp tại khoảnh khắc hiện tại. Dorian Gray đã thốt lên một điều ước tai hại: “Giá mà tôi mới là kẻ trẻ mãi còn bức tranh ấy mới bị già đi! Vì điều ấy – vì điều ấy – tôi có thể cho đi mọi thứ! Vâng, chẳng có gì trên khắp thế gian này mà tôi không thể cho đi! Tôi sẽ cho đi cả linh hồn mình vì điều ấy!”


Điều ước của Dorian thành sự thực, và câu chuyện kỳ lạ mà Oscar Wilde muốn kể đã bắt đầu như vậy, nó bắt đầu kỳ lạ, diễn biến kỳ lạ và kết thúc cũng kỳ lạ.


Ở trên tôi đã nhắc đến 2 nhân vật có ảnh hưởng quyết định tới cuộc đời của Dorian Gray: họa sĩ Basil Hallward và huân tước Henry Wotton. Người ta hay nói bộ ba nhân vật này chính là 3 phản thân của chính tác giả, một nhóm trinity (3 trong 1) tác biệt trong sự thống nhất với nhau.


Về Basil Hallward, anh là một nghệ sĩ đích thực, một họa sĩ tài năng, anh tôn thờ và ngưỡng mộ vẻ đẹp của Dorian Gray, một cái đẹp hoàn mĩ mà bao nhiêu nghệ sĩ đã giành cả đời để tìm kiếm, cảm nhận, mô tả, nắm bắt (ôi, phải chăng đây là những giọt rượu của thần Odin) đang hiện hữu sống động trước mắt người nghệ sĩ. “Cậu ấy là tất cả nghệ thuật với tôi bây giờ.”


“Tâm hồn bạn thường là chốn chiến trường nơi lý trí và phán xét giao tranh cùng đam mê và thèm khát của bạn.” (Trích trong “Nhà tiên tri” của tác giả Kahlil Gibran)

Basil yêu, anh yêu cái đẹp, và tuy tác giả không mô tả quá nhiều về cảm xúc của anh nhưng với những ghen tuông hờn mát của anh khi nhìn Dorian Gray bạn đọc cũng đủ hình dung hằng đêm, trong anh, 2 giấc mơ về thần Apolo rực rỡ trên cỗ xe mặt trời và thần Dionysus đắm đuối với những bữa tiệc thác loạn, đang không ngừng xung đột để giành ảnh hưởng và cuối cùng Apolo đã chiến thắng.


“Bởi vì lý trí, một mình thống ngự, đó là sức mạnh kềm giữ; và đam mê, khi bị bỏ mặc, là ngọn lửa bùng lên tự hủy.” (Trích trong “Nhà tiên tri” của tác giả Kahlil Gibran)

Ngọn lửa đam mê, tình yêu của người nghệ sĩ trước cái đẹp chưa bao giờ nguội tắt, nhưng lý trí cũng giữ cho nó không “bùng lên tự hủy”, không tự thiêu đốt để Dionysus với những bữa tiệc thác loạn không thể chiếm lĩnh tâm hồn yêu nghệ thuật, yêu cái đẹp, trong sáng của người nghệ sĩ.


Đối ngược với người nghệ sĩ, huân tước Henry Wotton, kẻ mà cứ mở miệng ra là tuôn những triết lý 3 xu lệch lạc lại không ngừng tiếp hơi để thổi bùng ngọn lửa tự hủy bên trong Dorian Gray. Henry chỉ coi Dorian Gray như một đối tượng nghiên cứu, y, với ngôn từ thôi miên, với tư tưởng cực đoan, với sự bệnh hoạn lệch lạc được che dấu đằng sau những triết lý bắt tai hấp dẫn, đã chiếm lĩnh, điều khiển và tha hóa Dorian Gray khiến cậu dù căm ghét nhưng không cách nào thoát (hoặc không muốn thoát) khỏi sự ảnh hưởng ác hại đó.


“Không có Chúa thì không có đức hạnh gì cả, mọi việc đều được phép làm.” (Trích lời nhân vật Ivan trong tiểu thuyết “Anh em nhà Karamarov”)

Henry đã khiến Dorian Gray trở thành một kẻ không có đức hạnh, cái ác hại hơn nữa là y khiến cậu không hề có chút ân hận, thương cảm, hối lỗi với bất kỳ điều xấu nào cậu đã từng làm. Vị kỷ đến cực đoan, Dorian Gray không ngừng tự huyễn bằng những triết lý 3 xu của gã huân tước để tự rũ bỏ mọi trách nhiệm, cậu giấu lương tri lên tầng thượng, phủ kín nó, khóa trái cửa và luôn kè kè chiếc chìa khóa bên cạnh mình.


Khi Basil, người bạn thủy chung nhất của Dorian, người thực sự yêu cậu nhất bằng thứ tình cảm cao đẹp, nhìn thấy sự tha hóa của Dorian, anh đã phải thốt lên: “Lạy chúa! Thế mà tôi cứ tôn sùng một thứ thế này sao! Nó có cặp mắt của một con quỷ.” Basil thủy chung, Basil khờ dại, dù đối mặt với quỷ anh vẫn không ngừng nhắc quỷ rằng: “Cầu nguyện đi, Dorian, cầu nguyện đi.” bởi người nghệ sĩ vẫn nuôi một hi vọng mong manh rằng quỷ cũng có thể tìm lại được chút đức hạnh.


Trinity: Dorian – Basil – Henry đã cụ thể hóa cuộc xung đột nội tâm vốn trừu tượng bên trong những người nghệ sĩ và trong chính chúng ta, xung đột của lý trí – đam mê, của phát xét – thèm khát, của đức tin cao thượng – duy lý cực đoan vv... còn bức tranh chính là tấm gương phản chiếu hậu quả của các cuộc chiến đó.


“Bức tranh Dorian Gray” là một cuốn sách gây tranh cãi về cả khía cạnh nội dung và khía cạnh đạo đức, giả như cách đây 10 năm, nếu có cầm cuốn sách trên tay chắc chắn tôi sẽ không đọc nó (như thành kiến của tôi thời đó với “Lolita”, “Chết ở Venice”). Tuy nhiên theo thời gian, trải nghiệm cuộc sống khiến con người phải va chạm với những sự kiện, những cảm xúc mới mẻ và phức tạp, những thành kiến tiêu tan dần, ở thời điểm hiện tại, tôi buộc phải thốt lên rằng: “tuyệt đẹp”, cho cả “Bức tranh Dorian Gray”, cho cả “Lolita” và cho cả “Chết ở Venice”.


“Sự đa dạng quan điểm về một tác phẩm nghệ thuật cho thấy rằng tác phẩm ấy là mới mẻ, phức tạp và sinh động.” (Trích lời Oscar Wilde).

Đặng Xuân Lương

bookshop-fahasa.jpg
bookshop-tiki.jpg

35 Lê Văn Chí street

Linh Trung, Thủ Đức, TPHCM

info@bookshop.vn

Connect with us
SUBSCRIBE

Copyright © 2019 Bookshop. All rights reserved.

  • Black Facebook Icon
  • Black YouTube Icon
  • Black Instagram Icon
  • Black Twitter Icon